Alle blogsInspiratie & advies

Leren tellen met kleuters: van drie blokken naar het cijfer 3

Hoe verbind je drie blokken aan het cijfer 3? Ontdek eenvoudige telspelletjes voor kleuters, van uitdelen en samen tellen tot spelen met een cijferpuzzel.
Telpuzzel Kid's Concepts

‘Eén, twee, drie!’ Je kind telt enthousiast mee. Maar als je daarna vraagt hoeveel blokken er liggen, begint het misschien weer bij één. Met drie grote blokken en een los puzzelcijfer kun je samen verder ontdekken. Leg de blokken neer, tel ze één voor één en kijk welk cijfer erbij hoort. Hieronder vind je eenvoudige telspelletjes voor kleuters, met variaties om kleiner te beginnen of verder te spelen.

Leren tellen: telwoorden, hoeveelheden en cijfers

Een telrij opzeggen, weten hoeveel voorwerpen er liggen en het geschreven cijfer herkennen zijn verschillende dingen. Je kunt bijvoorbeeld ‘één, twee, drie’ zeggen zonder bij ieder blok precies één telwoord te gebruiken. En wie drie blokken kan tellen, hoeft het cijfer 3 nog niet te herkennen.

SLO maakt in de uitleg over getalbegrip ook dit onderscheid. Bij het tellen van een hoeveelheid hoort ieder voorwerp één keer mee te tellen. Het laatste telwoord vertelt hoeveel het er samen zijn. De koppeling met een geschreven cijfer komt daar nog bij. Je hoeft die stappen thuis niet allemaal tegelijk te oefenen.

1. Geef iedere knuffel één blok

Zet drie knuffels naast elkaar en leg drie grote blokken klaar. De knuffels komen iets ophalen. Kan je kind ieder dier één blok geven? Benoem samen wat er gebeurt: ‘De beer heeft er één. De hond ook. Heeft iedereen een blok?’

Voor dit spel hoeft je kind nog geen cijfer te kiezen. Het gaat om uitdelen: bij iedere knuffel hoort één blok. Laat daarna de rollen wisselen. Jij deelt uit en je kind kijkt of alle knuffels iets hebben gekregen. Geef jezelf gerust een rol in het verhaal. Misschien is de beer vandaag de blokkenbezorger.

Maak het kleiner met twee knuffels en twee blokken. Wil je kind verder spelen, dan kunnen de knuffels hun blok weer terugbrengen. Leg ze in een rij naast elkaar voor het volgende spel.

2. Hoeveel blokken liggen er?

Leg drie blokken met wat ruimte ertussen op tafel. Wijs ze één voor één aan terwijl je rustig telt. Schuif ieder geteld blok eventueel een klein stukje opzij. Zo is zichtbaar welke blokken al aan de beurt zijn geweest. Zeg na het tellen: ‘Drie. Er liggen drie blokken.’

Laat je kind het daarna zelf proberen. Wordt een blok overgeslagen of twee keer geteld? Leg ze opnieuw in een korte rij en tel samen mee. Je kunt de blokken ook één voor één aan elkaar geven. Kies de handeling die prettig gaat; het hoeft geen overhoring te worden.

Schuif vervolgens dezelfde drie blokken verder uit elkaar. Vraag: ‘Hoeveel liggen er nu?’ Tel gerust opnieuw. Er is niets bij gekomen of weggehaald, maar de rij neemt wel meer ruimte in. Dat geeft iets om over te praten. Daarna mag je kind een andere opstelling bedenken: een driehoek, een torentje of een rij dicht tegen elkaar.

Die variatie past bij het onderzoeken van hoeveelheden. Je verandert de plek van de blokken, terwijl je dezelfde verzameling blijft gebruiken. Blijf eerst bij een klein aantal dat overzichtelijk is voor je kind.

3. Zoek het cijfer dat bij de blokken hoort

Heeft je kind de blokken geteld? Dan kun je het losse cijfer 3 erbij leggen. ‘Dit is de drie. Die hoort bij onze drie blokken.’ Met de houten cijferpuzzel van Kid’s Concept kun je de cijfers uit de puzzel halen en naast een hoeveelheid neerleggen.

Begin met één cijfer. Later kun je twee cijfers klaarleggen, bijvoorbeeld 2 en 3. Laat je kind kiezen welk cijfer bij de blokken past. Tel bij twijfel samen na en wijs daarna het bijbehorende cijfer aan. Alleen de vorm op de juiste plek in een puzzel leggen en weten welke hoeveelheid erbij hoort zijn twee verschillende activiteiten.

Je kunt het ook omdraaien. Leg het cijfer 2 neer en vraag of de blokkenbezorger twee blokken wil brengen. Wordt dat nog te ingewikkeld, pak dan de knuffels er weer bij en deel één blok per knuffel uit. De puzzel hoeft niet in één keer helemaal op tafel te liggen.

De Kid’s Concept-puzzel met cijfers van 0 tot en met 10 heeft een leeftijdsadvies vanaf drie jaar. Gebruik voor het tellen grote, passende voorwerpen en houd de losse puzzelstukken buiten bereik van jongere kinderen.

Een bewegende variatie met het Tickit-werpspel

Herkent je kind al enkele cijfers en wil het liever staan en bewegen? Het wiskunde-werpspel van Tickit heeft drie doelborden met verschillende getalreeksen. Voor dit spel kies je het bord van 0 tot en met 10. De ballen blijven met klittenband aan het bord hangen.

Tel samen bijvoorbeeld twee blokken en zoek de 2 op het bord. Daarna mag je kind proberen er een bal naartoe te gooien. Gaat de bal ergens anders heen, dan kunnen jullie de gekozen 2 gewoon nog eens aanwijzen. Het mikken en het cijfer zoeken zijn afzonderlijke handelingen; een gemiste worp vertelt niets over het tellen.

Er hoeft geen wedstrijd of som bij. Gebruik één bal tegelijk, houd de werpruimte vrij en hang het bord volgens de gebruiksinstructies op. Het werpspel is bedoeld vanaf drie jaar en bevat kleine ballen met verstikkingsgevaar voor jongere kinderen.

Laat het tellen in het gewone spelen terugkomen

Een knuffel die twee blokken bestelt, een garage waar drie auto’s parkeren of een toren van vier blokken: er zijn genoeg aanleidingen om te tellen zonder een apart oefenmoment te plannen. Volg het verhaal dat je kind bedenkt. Vraag iets wat daarin past en geef tijd om te kijken, te proberen of opnieuw te tellen.

Je kunt met aanwezig materiaal beginnen. Wil je een cijfer naast de voorwerpen kunnen leggen, bekijk dan de houten puzzels. Kies materiaal dat past bij de leeftijd en het spel van je kind. Een productadvies vanaf drie jaar betekent niet dat ieder kind op die leeftijd dezelfde telhandelingen beheerst.

Veelgestelde vragen over leren tellen met kleuters

Kan ik het cijfer ook zelf op een kaartje schrijven?

Ja. Schrijf één duidelijk cijfer op een kaartje en leg het naast de passende hoeveelheid. Een cijferpuzzel is handig wanneer je met losse, herbruikbare puzzelstukken wilt spelen, maar is niet nodig om met aantallen te beginnen.

Kunnen twee kinderen samen een telspel doen?

Geef ieder een rol: de één bestelt een aantal blokken en de ander brengt ze. Daarna controleren jullie samen de bestelling en wisselen de rollen. Kies een aantal waarmee beide kinderen prettig kunnen meedoen. Je hoeft niet bij te houden wie het snelst is.

Meer lezen over tellen en getalbegrip

De uitleg over telwoorden, hoeveelheden en cijfers is gebaseerd op SLO: Als kleuters leren tellen en de SLO-inhoudskaart rekenen-wiskunde voor kleuters. SLO beschrijft daarnaast het belang van betekenisvolle vragen en ruimte om te onderzoeken in het lexicon over rekenontwikkeling bij jonge kinderen.

In dit artikel

Samen spelen begint met een idee

Ontdek speelgoed dat ruimte geeft aan de fantasie. Voor kleine ontdekkers, thuis en op de opvang.

Twijfel je nog?

We denken graag met je mee over een passende keuze.